Galatasaray Spor Kulübü, kuruluşunun 96. yıldönümünü Cumartesi günü kutlayacak. Cuma günü, kurucusu ve 1 numaralı üyesi Ali Sami Yen’in Feriköy’deki kabri topluca ziyaret edilecek, Cumartesi günü de Lisede bir tören düzenlenecek.

Kulübün kuruluşu 1905 yılının ekim ayında olmuş. Tarih : 3 Teşrin-i evvel 1321. Rumi ya da Mali takvim adı verilen takvimdeki 1321 yılı, bugün kullandığımız Miladi takvimde 1905’in karşılığı oluyor. Kimi kaynaklar 1321’i, 1903 olarak çevirmişler. Doğrusu 1905… 3 Teşrin-i evvel de, yanılmıyorsam, 13 gün eklenmesiyle 16 Ekim’in karşılığı olmalı.

Müzedeki belgelere dayanılarak hazırlanmış Galatasaraylılar Derneği yayını, “Ortak Bellek” adlı kitaba göre, Kulübün resmen kuruluşuna ilişkin bilgiler şöyle :

“Lokal : Mektep. Gayri resmi olarak Sütçü Andon, Lezarin
Kahvesi İstiklâl Caddesi 91. Kalamış’ta Beau Rivage (ev).

Tescil : Müze Üsküdar 1321 (1905)
Tescil : Müze Beyoğlu 1329 (1913)
Tescil : Vesika Üsküdar 1331 (1915)
Basılı nizamname (tüzük) : 1341 (1925)”

Kitaptaki Miladi tarihleri yeniden hesaplayıp değiştirerek buraya aktardım. İlginç bir
nokta : Müzenin daha kuruluş yılında tescil ettirilmesi, ileriye nasıl umutla bakıldığının bir göstergesi sayılmaz mı ?

Galatasaray kuruluşta, bir futbol kulübüdür. Kaynaklara göre, daha önce 1902 yılında James Lafontaine’in kurduğu ilk futbol kulübü olan Kadıköy Kulübü’nü, İngilizlerin 1903’te kurduğu Moda Futbol Kulübü, Rumların kurduğu Elpis ve İngiliz gemisi Imogene’in aynı adı taşıyan futbol takımı izlemişti (1904). Galatasaray ilk Türk futbol kulübü olarak ortaya çıkmış, onu da Fenerbahçe (1907), Vefa (1908), Beykoz (1908) ve 1903’te jimnastik kulübü olarak kurulmuş olan Beşiktaş (1910) izlemiştir.

Yine aynı kitaba göre, “Galatasaray 1923’e kadar mektep takımıdır. Buna rağmen nizamnamesi mevcuttur. 1903’ten (1905 olmalı) beri aza giriş defter ve karar defterleri tutulmuştur. Yani Galatasaray kulübü hukuken taazzuvlaşmış (örgütlenmiş), müesseseleşmiştir. 1908 hattâ 1910 yılına kadar kayıtları Fransızca tutulmuş, yazışmalar Fransızca yapılmıştır. 1908 yılında (1908-09 sezonu) ilk defa şampiyon olmuş, bu nedenle mektep müdürü Tevfik Fikret’le şampiyon takım fotoğraf çektirmiştir.” Tevfik Fikret 1908-1909 yıllarında hem lisenin müdürü, hem de Kulübün koruyucu başkanıdır.

Kulübün okulda, hattâ bir ders sırasında öğrenciler tarafından kurulduğunu artık herkes biliyor. Gerisini yine, anılan kitaptan aktaralım :

“Müzedeki kaynakların tamamı (…) Galatasaray’ın üç kurucusu olduğunu gösteriyor. Ali Sami fikir babası olarak kuşkusuz birinci kurucu üye. Onun yanında Emin Bülend ve Asım Tevfik de kurucu üye olarak varlar. Celal, Bekir, Tahsin, Nahit, Reşat, Cevdet (Kalpakçıoğlu) ve (Abidin) Daver ise kuruluştan sonraki ilk üyeler grubu. Galatasaray Spor Kulübü 1903’de (1905) kuruluşundan beri geçen senelerde 1908 devrimini görmüş, ardından savaşlar dönemini yaşamıştı. 1913 Balkan, ardından 1914-18 Birinci Cihan Harbi ve bunun sonunda işgal yılları. Sonra İstiklâl Harbi’nde takımın oyuncuları şehit ya da gazi olmuş, Cumhuriyet kurulmuştu.”

Kulübü kurduğunda Ali Sami Yen daha 19 yaşındadır, yani bugün süper ligdeki futbolcuların pek çoğundan daha genç. Öteki kurucuların da o yaşlarda oldukları kuşkusuz. Galatasaray’ın bugününde onların büyük payı var. Hepsini saygıyla analım.

Hepsi tarih oldular.. Yaşayan görüyor. Yüzüncü yıla şurada ne kaldı ki..