2009’un ortasındayız. Dünya’da ekonomik kriz sürüyor. Türkiye krizin etkilediği ülkelerin başında geliyor. GSYH yüzde 13.8 küçüldü; işsizlik oranı yüzde 15; bu oran gençlerde yüzde 26… Bütçe 2009 yılının ilk yarısında 23,2 milyon TL açık verdi.

Kısa bir süre önce yapılan yerel seçimlerdeki iktidar hovardalıklarından kaynaklanan açıklar şimdi zamlar ve özel vergilerle karşılanmaya çalışılıyorsa da başarılı olunamıyor. Ekonomik göstergeler ana hatlarıyla böyle…

Toplumsal ve siyasal durum da hiç parlak değil. İrtica ve bölücülük eylemleri toplumu geriyor; siyasal alanda da barışın yerini uzlaşmasız gerilimler, öfke ve kavga almış durumda.

İktidar partisi, ülkenin bütün asal kurumlarını, yargıyı, orduyu, özerk kurumları güdüm alanı içine alma mücadelesinde… İktidar partisince sürdürülen kadrolaşma, kamplaşma ve kutuplaşmaya yol açıyor. Yasamayı dilediği gibi denetim altında tutan yürütme, üçüncü erk yargıya da tümüyle egemen olma çabasında. Şu anda hükümet odaklı garip bir demokrasi denemesi yaşıyoruz. Göstermelik, özürlü bir demokrasi kıskacında toplum huzursuz ve gergin; gençler umutsuz ve karamsar.

Bu genel özetin ardından, geçen bir ayın dikkate değer bazı olaylarına bakalım:

Nabucco

Büyük bir bölümü Türkiye’den geçen Nabucco Doğalgaz Boru Hattı için sözleşme beş ülkenin (Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Macaristan, Avusturya) katılımıyla nihayet imzalandı. Doğalgazda Avrupa’yı Rusya’ya bağımlı kalmaktan kurtaracak bu hat Avrasya (ve ABD izin verirse belki de İran) doğalgazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacak. Ne var ki daha ortada gaz yok; nereden sağlanacağı, 31 milyar m3 doğalgaz taşıma kapasiteli hattın nasıl besleneceği daha belli değil. Türkiye’nin %15’lik geçiş hakkı istemi sözleşmenin imzalanması sırasında kabul edilmedi ve Türkiye bu yoldaki ısrarından vazgeçmek zorunda kaldı. Her şeye karşın proje Türkiye’nin AB için öneminin kavranması bakımından değerli.

Eğitim

Üniversite Seçme Sınavı yapıldı.

Fen dalında 1 milyon 229 bin adaydan 704 bini sıfır aldı. Öteki dallarda da durum pek farklı değil. Bu sonuçlar Milli Eğitim sistemimizin çöktüğünü gösteriyor. Ortaöğretim ve kısmen de ilköğretim dersanelere terk edilmiş durumda.

Üniversitelerde de durum parlak değil. Üniversiteler arasında çok büyük düzey farkları var. Hükümetin hedeflediği kadrolaşma kıvamına gelmiş olan YÖK, kendisini geliştirmeyi bir yana bırakmış, çabalarını üniversitelerdeki kadrolaşmaya ve ilahiyata adamış gibi görünüyor. Eski YÖK üyesi Bülent Serim’in yazdığına göre “YÖK Genel Kurulu ve Yürütme Kurulu’nca alınan kararlarla, ilahiyat eğitiminde olağan dışı gelişmeler yaşanmaktadır. Bu kararlarla ilahiyat fakültelerinde ikinci öğretim yaygınlaştırılmış, hiçbir dönemde olmadığı kadar yüksek oranda öğrenci kontenjanlarında artış yapılmış, Arapça hazırlık sınıfları kurulmuş ve ilahiyat ön lisans mezunlarına, Diyanet İşleri Başkanlığı dışında, tüm kamu kurum

ve kuruluşlarda çalışma olanağı sağlanmıştır.” (1)

YÖK’ün 20 Temmuz günü üniversitelere giriş için aldığı katsayı kararıyla İmam Hatip Lisesi mezunlarına diledikleri üniversiteye girebilmenin yolu açıldı. Bu düzenleme öğrencileri yeniden ayrıcalıklı imam hatip liselerine yöneltecek. Artık yeniden imam hatip liselerinin sayısının artmasını ve bunların giderek genel liselerin yerini almasını, böylece Cumhuriyet’in temel ilkelerine aykırı olarak eğitimin dinselleşmesini bekleyebiliriz.

Abbas Güçlü’nün özetlemesiyle, “Eğitimde yer yerinden oynuyor. Öğrenciler dökülüyor. YÖK, lise eğitimine darbe niteliğinde kararlar alıyor. Öğretmen atamaları kördüğüm” (2)…

Kısacası, Milli Eğitim dersanelere, dinsel eğitim tarikat ve cemaatlere teslim edilmişti. Şimdi Milli Eğitim, yeni kararlarla dini eğitime dönüşme yolunda…

Aklın yerini inanç alıyor; bilgisizlik tırmanıyor. Doğan Kuban’ın dediği gibi, “Bilgisizliği neredeyse taçlandıracak bir cehalet egemenliğinde yaşıyoruz” (3).

Topkapı Baskını

Toplumsal bozulmanın en açık göstergesi, ay içinde İdil Biret konserinde yaşanan olaylardı. Alperen Ocakları üyeleri Topkapı Sarayı’nın 1.ci avlusunda verilecek orkestra ve İdil Biret piyano konserini, orada seyircilere içki verileceği gerekçesiyle basmak istediler. İçeri giremedilerse de dışarıda afişleri yırtarak, yakarak, tekbir getirerek, sokakta namaz kılarak, gelenlere hakaretler yağdırarak zorbalık gösterilerinde bulundular. Kendilerince Topkapı Sarayı’nın kutsallığını korudular.

3. Boğaz Köprüsü

Ulaştırma Bakanı 3. Boğaz Köprüsü ihalesinin Eylül ayında yapılacağını açıkladı. Bilindiği gibi 3. köprüye ilişkin tartışmalar uzun zamandan beri sürüyordu; ne var ki köprünün yeri belli değildi. Sözümona bugün de belli değil. Sayın Bakan, açıklanırsa arazi spekülasyonuna yol açacağından kaygılı. Oysa, 1:100.000’lik İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda bile görünmeyen köprünün yeri dar bir çevre tarafından öteden beri biliniyordu ve arazi paylaşımı çok daha önceden yapılmıştı. “İşlem tamam”dı; artık köprünün yapımı resmen gündeme alınabilirdi. Yaşanan süreç bunu gösteriyordu.

Oktay Ekinci’nin belirttiği gibi, “2863 sayılı Koruma Yasası ve AB hukukuna göre Boğaziçi Sit alanlarını doğrudan etkileyecek köprü ve bağlantı yolları için ilk koşul, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun buna onay vermesi… Kurul 1993’teki kararında, ‘Boğaziçi’nde karayolu köprülerinin çözüm olmadığı ilk iki köprüyle anlaşılmıştır’ demişti” (4).