Birkaç gün önce, Yapı Kredi Yayınları’nın çıkardığı “Galatasaray Tarihi” adlı kitabı incelemek olanağını buldum. Belki gerçek bir tarih kitabı değil, ama hoş bir kitap. Kapsam olarak yalnızca, “Galatasaray’da futbol”a ayrılmış gibi. Kulübün kuruluşundan bu yana futbolla ilgili etkinliklere yer verilmiş. Başta biraz Kulübün kuruluş öyküsü ile başkanlar yer alıyor; son bölümde de futbol dışındaki spor dallarına değinilmiş. On sayfada verilen bilgiler o dalların tarihini aktarmaktan çok uzak. Başka bir ilginç nokta da kitapta bir tarih kitabı dilinden çok, yandaşları okşayacak bir dil kullanılmış olması… Medyanın kullandığı dili andırıyor biraz. Renkli, güzel fotoğraflarla bezenmiş kitabın futbolseverler için hoş bir kaynak oluşturacağı kuşkusuz. Kitabın benzerleri Fenerbahçe ve Beşiktaş için de çıkarılmış. Spor tarihine yaklaşım yolunda atılmış iyi bir adım sayılabilir.

Bizde, birçok dalda olduğu gibi, tarih bilimi de gerektiği yere gelememiş. Özellikle de kurumların tarihi bakımından. Örneğin, Galatasaray’ın tarihi hâlâ yazılamadı. Lisenin eski müdürlerinden (Kulübün eski başkanlarından) Fethi İsfendiyaroğlu’nun başladığı çalışma okulun kuruluşunun erken dönemlerinde kalmış bir ciltten ibarettir ve Galatasaray Tarihi’nin çok sınırlı bir bölümüdür.

Tarihe nesnel bakışla sahip çıkma eğilimleri bir süreden beri sporda da yaygınlık kazanmaya başladı. Taksim’deki, eski adıyla Beden Terbiyesi, sonraki adıyla Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü binası bir spor müzesine ve bilgi bankasına dönüştürülüyor. Bu tarihi bina daha önce de 1930’larda kurulan Güneş Kulübü’nün merkezi olarak kullanılmıştı. Bina belki Türk spor tarihini en iyi şekilde sergileyecek büyüklük ve teknik altyapıya sahip değil, ama en azından, belgelerin, nesnelerin derlenip, topluca sergilenebilmesi bakımından şimdilik yeterli. Kamuda bugünkü anlayışın ve parasal olanakların daha fazlasına olanak vermediği açık. Önemli olan, girişimin başlatılmış olması.

Durumun bilincinde olan bir grup, şimdi, Galatasaraylılar Derneği bünyesinde gönüllü olarak yeni bir “Galatasaray Müzesi” için çalışmalar sürdürüyor. Amaç Galatasaray’ın yalnızca spordaki değil, toplumsal, kültürel vb. bütün alanlardaki tarihsel varlığını değerlendirip bir müze ortamında sunmak. Çabalar sabırla, kararlılıkla sürdürülüyor. Başlangıçta gerçekleştirilecek olan, somut bir müze yerine, belki de sanal bir müze olacak. Derlenecek bilgi ve belgeler öncelikle Internet ortamında bir sanal müzede gözler önüne serilecek. Bu işin, kolay olduğu sanılmasın… Bilginin sağlanıp işlenmesi, onun sergilenmesinden kat kat zordur. İşte, sözünü ettiğim grup sessizce bu girişimin hazırlıklarını sürdürüyor. Bu çabalar sayesinde yeni bilgi ve belgeler derlenecek, eldekiler öncelikle bilgisayar ortamına aktarılacak. Galatasaray’ın tarihsel kimliği bilimsel düzeyde daha kolay ulaşılabilir hale gelecek.

Bu anlamda, her kurum kendi tarihine eğilmeli.

NOT : Geçen haftaki yazım bilgisayardan bilgisayara aktarılırken paragrafların düzeni bozulmuş. Okurların yeni yılını barış dilekleriyle kutlarken, bu nedenle de özür dilerim.