YEM 45 Yılı Geride Bıraktı Kaynak : 01.04.2013 - Yapı Dergisi - 377 | Yazdır
Yapı-Endüstri Merkezi bundan 45 yıl önce 1968’de kurulmuştu. Elinizdeki dergi onun 45 yıllık yaşamı içindeki ürünlerinden biridir. YAPI Dergisi de önümüzdeki Temmuz ayında 380’inci sayısıyla 40’ıncı yılını tamamlamış olacak.
İdealist olarak tanımlanabilecek bir grup, bir “Yapı Merkezi” kurmak üzere 1967’de bir araya gelmiş, uzun süren hazırlık çalışmalarından sonra, Yapı-Endüstri Merkezi 8 Mart 1968 günü Harbiye’deki Yapı Malzemesi Daimi Sergisi’yle kapılarını açmıştı.
Kurulan, aslında bir daimi serginin çok ötesinde, o zamanlar pek telaffuz edilmese de bir “bilgi merkezi” idi. Kurucuların arasındaki basit söyleyişiyle, “Merkez”in yapı alanında “uçan kuştan haberi olacaktı”, yani yapı alanında bilgi derlenecek, işlenecek ve üretici-uygulayıcı-kullanıcı arasında bilgi akışı sağlanarak bilgi yaygınlaştırılacaktı.
O yıllarda, bilgiden pek fazla söz edilmiyordu. Bilgi Çağı’nın, Bilişim Çağı’nın adı bile ortalarda yoktu. Örneğin, telefon edinmek bile hiç kolay değildi; teleks ve faks ortalarda yoktu. Daha sonraları yavaş yavaş gelecek bilgisayarın adı da “elektronik beyin” olacaktı. Türkiye sanayi çağına adımlarını yeni yeni atmaktaydı. Yapı malzemesi sanayisi ise daha kuruluş evresindeydi. Malzeme çeşidi azdı, üreticilerin sayısı azdı, üretim kapasiteleri bugünkülerle hiç kıyaslanamayacak düzeydeydi… Yapım teknolojisi geriydi… Müteahhitler de henüz ülke sınırlarının dışına çıkamamıştı.
Siyasal ve toplumsal ortama gelince… Avrupa’da olduğu gibi Türkiye de, sonradan 1968 olayları olarak anılacak öğrenci hareketleriyle çalkalanıyordu: Üniversitelerde forumlar, boykotlar, işgaller… Öğrenciler üniversite yönetimine katılmak istiyorlardı. Sloganları, “Yasaklamak Yasaktır” idi. Bir süre sonra Avrupa ülkelerinde olayların yatışmasıyla işler yoluna girerken bizde toplumsal ve siyasal çalkantılar öğrenci olayları boyutunu aşarak, öldüresiye çatışmalarla bütün 1970’li yıllara yayıldı.
5. yıldönümü kutlaması, üye firmalara günün anısına sunulan flamalar,
Mart 1973, Yapı-Endüstri Merkezi, Harbiye (soldan 4. Gökşin Sanal,
İsmail Evin, Erdal Müldür, Doğan Hasol, Mehmet Ağıcı, Canan Keskin, …).
20. Kuruluş Yılı kutlaması, YEM çalışanları ile kuruculardan Ruhi
Kafesçioğlu ve Doğan Hasol, İstanbul Hilton, 1988.
25. kuruluş yıldönümü kutlamasında kuruculardan dördü. Soldan sağa:
Erdal Müldür, Ruhi Kafescioğlu, Doğan Hasol, İzzettin Somer, İstanbul, 1993.
Yapı-Endüstri Merkezi’nde etkinlikler Daimi Sergi boyutunu giderek aşmaktaydı. Geçici sergiler, çeşitli illeri dolaşan gezici sergiler, yurtdışında Filibe ve Kıbrıs fuarlarına katılım, kurslar, konferanslar, teknik geziler… Bir yandan da konferans salonu konferansların yanısıra tiyatrolara açılıyordu. Şehir Tiyatrosu’nun Harbiye Bölümü ilk kez orada gösterilere başladı. Daha sonra Taşdelenler Tiyatrosu, Genco Erkal’ın Dostlar Tiyatrosu, Ulvi Uraz, Vasıf Öngören tiyatroları ile DGSA Sinema ve TV Enstitüsü hep o sahneden geçtiler. Son olarak da 1980’de Ferhan Şensoy’un Orta Oyuncular Tiyatrosu orada kuruldu.
1973 yılı YEM’de tam bir atılım yılı oldu… İlk Yapı Kataloğu, YAPI Dergisi, Sanat Galerisi, Demirtaş Ceyhun’la birlikte Yapı-Endüstri Merkezi Kitabevi, ünlü edebiyatçıların katılımıyla Konferans Salonu’nda sürekli düzenlenen edebiyat ve sanat toplantıları ve imza etkinlikleri 1973’ün gerçek bir atılım yılı olmasını sağladı. Bir yandan da ülkede yapı malzemesi üretimi ve yapım teknolojisi gelişiyordu; müteahhitlerin yurtdışı açılımları başlamıştı. Bütün bu gelişmeler Yapı-Endüstri Merkezi’ni başka bir düzeye taşırken, bilinirliğini ve güvenirliğini de artıracaktı.
Kuruluştan on yıl sonra 1978’de ilk Yapı Fuarı gündeme geldi. Fuar, bugün Lütfi Kırdar Kongre Merkezi olarak anılan İstanbul Spor ve Sergi Sarayı’nda düzenlenecekti. 1953’te açılmış olan bina, aslında sergiler için pek de uygun olmamasına, zamanlama, tribün söküp takma türünden katlanılan güçlüklere karşın yine de işe yaramıştı.
Fuarlar 1995 yılına kadar orada yapıldı. Sonraki yıllarda Ankara ve İzmir, zaman zaman da Gaziantep Yapı Fuarları İstanbul’dakileri izledi.
1980’li yıllar, 12 Mart 1980 askeri darbesi sonrası ve ANAP iktidarı dönemi yıllarıydı. Hükümetin liberal ekonomi politikasının sonucu olarak ithalatın serbest bırakılması sektörün rekabete girişmesine ve kendisini daha hızlı bir şekilde geliştirmesine yol açtı. 1985’te Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nce Moskova’da düzenlenmesi planlanan fuarı YEM üstlenerek gerçekleştirdi. Sonuç gerçekten göz kamaştırıcıydı.  
Fuarın açılışına Türkiye’den 3 bakan ile TOBB Başkanı ve yöneticileri ile 400 kişilik bir iş grubu katılmıştı. Açılış töreninde konuşan SSCB’nin, sanırım, Ekonomi Bakanı, “Biz bugüne kadar Türkiye’yi fındık ülkesi olarak bilirdik. Gördüklerimiz sizin artık tam bir sanayi ülkesi olduğunuzu kanıtlıyor” diyecekti.
Türkiye gelişiyordu, YEM de ona paralel olarak ve etkinliklerini sürekli artırarak gelişti. Yalnızca yurtiçinde değil, yurtdışında da söz sahibiydi artık. 1989-1995 arasında üçer yıllık iki dönemde YEM adına ben Uluslararası Yapı Merkezleri Birliği UICB’nin Başkanlığı’na seçilecektim. Yıllar sonra da Barış Onay, UICB’nin Genel Sekreterliğini üstlenecekti.
1996’da artık iyice gelişmiş olan YEM, limited şirketten anonim şirkete dönüştürüldü. 1996 sonrası büyüme, çağdaş bilgi teknolojilerine uyum dönemi oldu. Yurtiçi ve yurtdışında çeşitli kurumlarla daha etkin işbirlikleri kuruldu, araştırma çalışmaları genişletilirken dijital ortamda bilişim sistemleri geliştirildi. YEM etkinlikleri hep artarak sürdü. YAPI fuarları, yeni düzenlenmiş olan gerçek fuar alanlarına taşındı.
2000’li yıllara gelindiğinde YEM, etkinlikleri ve genişlemiş kadrosuyla Harbiye’deki kabına sığamaz oldu. 40.’ıncı yılında kararlı bir atılımla bu kez Fulya’da kendi yerine taşındı. Geniş alanlı yeni yerin sağladığı olanaklarla toplu etkinlikleri daha da arttı. Etkinlik salonu sektörün, çok canlı bir etkinlik alanı haline geldi. Yayıncılık ve Kitabevi gelişti. Basılı yayının yanısıra sanal yayınlar yepyeni boyutlara ulaştı. O kadar ki birkaç ciltlik Yapı Kataloğu mobil platformlarda binlerce kişiye ulaştı. Bütün bunlar bugünün kuşaklarınca zaten bilindiği için burada ayrıntılarıyla anlatılmasına gerek olmadığını düşünüyorum.
2011 yılı başında YEM’in ikinci kuruluşu YEM Fuarcılık A.Ş. bünyesinde ünlü İngiliz fuarcılık firması ITE ile fuarlar konusunda ortaklık kuruldu.
45.’inci yıldönümünü gönülden kutlarken 1968’de birlikte yola çıktığımız YEM kurucularını bir kez daha sevgiyle anmak isterim: Yalçın Hasol, Ruhi Kafescioğlu, Erdal Müldür, Bülent Özer, Ergin Serter, İzzettin Somer, Yalçın Tezer, Turhan Uyaroğlu, Hikmet Vardar, Muzaffer Yalçınalp, Yılmaz Zenger. İçlerinden bazıları artık ne yazık ki hayatta değiller.
30. kuruluş yıldönümü münasebetiyle YEM kurucularına ödül verildi,
1998. Soldan: Doğan Hasol, Arzum Hasol (Yalçın Hasol adına),
Ruhi Kafescioğlu, Erdal Müldür, Mervin Somer (İzzettin Somer adına),
Turhan Uyaroğlu, Tomris Vardar (Hikmet Vardar adına),
Muzaffer Yalçınalp.
YEM’in kurucularından dördü: Doğan Hasol, Yılmaz Zenger, 
Turhan Uyaroğlu, Ruhi Kafesçioğlu, 2008.
 
Yapı-Endüstri Merkezi 40. Yıldönümü kutlama gecesi, Fulya, 2008.
Yokluklarına olduğu kadar, YEM’in bugününü göremediklerine de yanmak gerekir diye düşünüyorum.
Ayrıca, bu uzun yarışın çeşitli etaplarını birlikte koştuğumuz yol arkadaşlarım, YEM’e büyük emek vermiş olan eski Müdürümüz Gökşin Sanal’a, Genel Müdür Yardımcısı Ayşe Dikmen’e, eski Genel Müdürümüz Güven Cantürk’e, şimdiki Genel Müdürmüz Barış Onay’a, gelmiş geçmiş bütün çalışma arkadaşlarımıza ve YEM etkinliklerine omuz vermiş bütün sektör yetkililerine teşekkür borcumuz var. Onlar olmasaydı YEM buralara gelemezdi.
YEM daha nice yıllar, YEM dostlarıyla birlikte yaşasın… Aynı çizgide… Aynı başarılarla…
40. yılda Yapı-Endüstri Merkezi çalışanları, 2008.