Ali Sami Yen Stadı Projesi / Gerçekler Kaynak : 09.01.2002 - Cumhuriyet Gazetesi | Yazdır

Bir süreden beri Ali Sami Yen stadının ne zaman yıkılacağı konusu yine gündemde.. Basında yer alan kimi açıklamalara göre stat, şubatta ya da martta yıkılacakmış..

Geçen akşam bir TV kanalında Hıncal Uluç’un da katıldığı bir program vardı. Uluç, Kanadalı mimarların yaptığı projeye ilişkin olarak vaktiyle kendisine gösterilen resimlerden söz ediyor, bunları “olağanüstü” diye tanımlarken; bu projeden vazgeçenleri yeriyordu. Uluç, Kanadalı firmanın dünyanın en iyi stadyum mimarlığı firmalarından biri olduğunu söylüyor, projede bulunan büyük mağazaların, büyük ticaret alanlarının, sinemaların Galatasaray’ın her yıl 2-3 Hagi transferine olanak sağlayacak tesisler olduğunu vurguluyordu. Uluç’a göre, her zaman olduğu gibi yine muhalefet ortaya çıkmış, “süpermarkete ne gerek var ? ” türünden eleştirilerle Süren’in projesini yıpratmış.

Aslında Uluç yanlış hatırlıyor. Kendisine gösterilen ilk proje ticaret ağırlıklıydı, ama sonradan onay öncesinde belediyeyle yapılan temaslar, işlevler dengesini epeyce değiştirmiş ve ticaret alanları çok azaltılmıştı.

İsterseniz biraz gerilere dönelim. Süren 1996’da başkanlığa geldikten sonra, A.S.Y. stadı için Kanadalı BBB mimarlık firmasına bir proje ısmarlamıştı. (Tek bir firmayı çağırıp ona proje ısmarlamanın sakıncalarını burada tartışmak istemiyorum.) Projenin ilk aşamaları UEFA yetkililerine de sunulmuş, sunuş sırasında orada bulunan bir temsilci, projedeki bir tutarsızlığa mimarların dikkatini çekmiş : “Siz herhalde ilk kez bir futbol stadı yapıyorsunuz. Futbolda VIP, basın ve soyunma bölümleri daima aynı tribün blokunda toplanırlar. Projenizde bunları ayırmışsınız.” Kanadalılar ülkelerine döner dönmez gerekli düzeltmeleri yapmışlar, bu iş için de 100 bin dolarlık bir fatura göndermeyi unutmamışlar.

A.S.Y. projesi Galatasaray’a çok pahalıya mal oldu. Bu işe bugüne değin harcanmış olan para, ödenmiş faizlerle birlikte yaklaşık 12,5 milyon dolar. Projenin gerçekleştirilmesi için de, Süren yönetimince seçilen inşaat yaptırma yöntemine göre 122 milyon dolar gerekiyordu. (Burada da işin teknik ayrıntılarına girmek istemiyorum.) Daha sonra ihale yoluna dönüldü. En uygun öneri Tekfen İnşaat A.Ş. ‘den gelmişti. Bunun da tutarı 82 milyon dolardı.

Süren, 20 Aralık 1996 günü Yeni Yüzyıl gazetesinde çıkan röportajında “Projenin finansmanı geniş ölçüde sağlandı” diyordu. Aradan dört buçuk yıl geçtikten sonra bile yoğun kredi arayışlarına karşın ortada finansman hâlâ yoktu.Temmuz 2001’de Faruk Süren yönetimi gitti; Mehmet Cansun yönetimi geldi. Yeni yönetim, Galatasaray tarihinin en büyük yatırımı olarak A.S.Y. Stadı konusuna öncelikle eğildi. Yönetim Kurulu ekonomik konjonktür nedeniyle değişen bazı işlevleri ve kulübün olanaklarını dikkate alarak, mevcut projede değişiklik yapılmasını ya da yeni bir proje hazırlanmasını düşünüyordu. Ağustos başında, mimarlardan oluşan bir komisyon kuruldu. Komisyonda İrfan Aktar, Emre Arolat, Doğan Hasol, Melkân Gürsel Tabanlıoğlu ve Yönetim Kurulu üyesi Eren Talu bulunuyordu.

Yönetim Kurulu’nun istedikleri şöyle özetlenebilirdi :

– Stat projesinin spor ağırlıklı olarak ve 35 bin seyirciye göre düzenlenmesi. (Eldeki proje 42 bin kişilikti.)
– Ekonomik verimliliğini yitirmiş işlevlerin projeden çıkarılması. (Örneğin : Bürolar, sinemalar vb… Kulübün malı olan parsel üzerinde bir büro bloku düşünülmüştü, otoyol ile stat arasında da yine bürolar tasarlanmıştı. Oysa bugün Mecidiyeköy yöresinde büyük bir büro ve sinema fazlalığı söz konusuydu.)
– Yapılması şimdilik olanaksız olan bölümlerin projeden çıkarılması. (Örn. Gecekondu işgali altında bulunan bölümdeki otopark).
– Stadın yapımı sırasında maçların kesintisiz olarak A.S.Y. stadında oynanması. (Bu istek, stadın bölümler halinde inşasını ve saha zemininin aynen korunmasını gerektiriyordu.)
– Projelerin, maliyetin koltuk başına 1000 dolar olacak şekilde düzenlenmesi. Yani toplam proje maliyetinin yaklaşık 35 milyon dolar olması.

Eldeki proje bu isteklerle bağdaşmıyordu.

Bu konuya yarın devam edeceğiz.