| Galatasaray Adası |
Kaynak :
27.06.2001 -
Cumhuriyet Gazetesi
|
Yazdır
|
|
Geçenlerde İTÜ İnşaat Fakültesi Mühendisliğe Hazırlık Kulübü’nün, başka üniversitelerin mimarlık ve mühendislik fakültesi öğrencilerinin de katılımıyla düzenlediği MİM Günleri etkinliği kapsamında yer alacak proje yarışması için benden bir konu önermem istendi. Yapılacak olan, üç günlük bir fikir tasarımı yarışmasıydı. Doğal ki üzerinde çalışılacak konu, öğrencilerin kolay ulaşıp görebilecekleri bir yerde, ilginç bir konu olmalıydı. Epeyce düşündükten sonra konuyu buldum : Boğazın ortasındaki tek ada, yani Kuruçeşme’deki Galatasaray Adası, fikir jimnastiği için kuşkusuz, uygun bir seçenekti. Yarışmacı öğrencilerden, Adayı bir yüzme okulu ve sosyal tesisle yeni baştan düzenlemelerini istedik. Gençler, kendi aralarında oluşturacakları beşer kişilik gruplarla tasarımlarını hazırlayacaklar ve üçüncü günün sonunda izleyicilerin de önünde bir jüriye sunacaklardı. Her şey planlandığı gibi gelişti ve gerçekten çok ilginç tasarımlar ve iyi fikirler çıktı ortaya.. Gelelim işin başka bir yönüne.. Konunun ana hatlarını belirlerken Ada’nın tarihçesini de yarışmacılara aktarmak gerekiyordu. Bildiklerimi bir kez daha gözden geçirmek üzere Tarih Vakfı’nca yayımlanmış olan 8 ciltlik İstanbul Ansiklopedisi’ne başvurdum. Ansiklopedideki Kuruçeşme maddesinde adaya ilişkin bilgi şöyleydi : “Kuruçeşme İskelesi karşısındaki küçük adacık II. Abdülhamit tarafından Sarkis Balyan’a hediye edilmiş; bir müddet bütün etrafı duvarlarla çevrili biçimde ve bahçe olarak kullanılmış; daha sonra kömür deposu yapılan yer Cumhuriyet döneminde Galatasaray Spor Kulübü’ne verilmiş, kürek ve yüzme sporları için kullanılmıştı. Bugün su sporları okulları kapatılmıştır ve kulüp, yüzme havuzu ve diskotek olarak kullanılmaktadır.” |
Evet, Ada’nın Sultan tarafından Osmanlı Devletinin son başmimarı olan Sarkis Balyan’a armağan edildiği doğrudur. Ansiklopedideki bilgiye göre, “Ada Cumhuriyet döneminde Galatasaray Spor Kulübü’ne verilmiş.. ” Bu tür söylentiler, çok yaygındır, ama doğru değildir. Doğrusu şudur : Galatasaray’ın denizcilik şubesi 1950’lerde Bebek kıyısında, Camiye yakın bir noktadaydı. O yıllarda başbakan Adnan Menderes’in İmar Hareketi adı verilen tutkulu girişimiyle İstanbul’da yollar genişletiliyor, meydanlar açılıyordu. Trafiği düzenlemeye yönelik olarak bu işler yapılırken de tarihsel yapılar, anıtlar dahil pek çok bina gözünün yaşına bakılmaksızın yıkılıyordu. İşte, Bebek’teki Galatasaray Denizcilik Tesisi de bu yıkımdan payına düşeni alacaktı.
Yıkımın yaklaştığını gören Galatasaray yöneticileri çok bilinçli bir davranışla, denizcilik tesislerini taşımak üzere, o tarihlerde şehir hatları vapurlarının kömür deposu olarak kullanılmakta olan Kuruçeşme adasını, Sarkis Balyan’ın varislerinden satın aldılar. Özetlersek, pek çok yakıştırmanın aksine, Adayı Galatasaray’a kimse hediye etmedi. Alındığı tarihten sonra uzun süre kürek ve yüzme sporlarının gelişmesine büyük katkıları olan, bunun yanı sıra üyelerin sosyal ve sportif gereksinmelerine de yanıt veren Galatasaray Adası Kulübün öz kaynaklarıyla edinilmiş tapulu malıdır. Ansiklopedi maddesindeki ikinci yanlış, su sporları okullarının kapatılmış olması konusudur. Boğaz, artık kürek sporuna elvermediğinden Galatasaray kürek tesisleri Küçükçekmece’ye taşınmıştır; ancak Ada, yaz okullarıyla bugün de yüzlerce öğrenciyi yüzme sporuna hazırlama işlevini sürdürmektedir. |

