« »
Kaynağı, Kendi Arşivi Kaynak : 30.07.1997 - Aktüel Dergisi | Yazdır

İki dönem (1989 – 1995) Uluslararası Yapı Merkezleri Birliği’nin (UICB) başkanlığını yapan Doğan Hasol’un hazırladığı “İngilizce­-Fransızca, Fransızca-­İngilizce Mimarlık ve Yapı Terimleri Sözlüğü” Fransa’da piyasaya çıktı. 25 binden fazla terimden oluşan sözlük, dünyada bu alanda yayımlanan en kapsamlı çalışma. Fransa’nın ünlü yayınevi Moniteur’ün  sözlüğü yayımlama sebebi de bu zaten.

DOĞAN HASOL’UN “İNGİLİZCE – FRANSIZCA YAPI VE MİMARLIK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ”  FRANSA’DA YAYIMLANDI

“Başarı, yurtdı­şında sağlanıyorsa başarı­dır.” Mimar Doğan Hasol, hazırladığı “İngilizce – Fransızca, Fransızca – İngilizce Mimarlık ve Yapı Te­rimleri Sözlüğü”nün Fransız Moniteur Ya­yınevi tarafından yayımlanması üzerine bun­ları söylüyor. Aslında haklı da; küçümsen­meyecek bir başarı bu. Sonuçta, yabancılara kendilerinin bile hazırlamaya cesaret ede­mediği bir sözlük hazırlıyorsunuz ve bu söz­lüğü Fransa’nın en büyük beş yayınevinden birine kabul ettiriyorsunuz. Üstelik bu söz­lükten sadece Fransızca konuşan ülkeler de­ğil, İngilizce konuşanlar da istifade ediyor.

Bu başarının sahibi Doğan Hasol 1937 doğumlu. Yüksek öğrenimini İstanbul Tek­nik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde ta­mamlamış. 1961’den beri de mimarlık mes­leğini sürdürüyor. Hasol, 1968 yılında bir grup arkadaşıyla birlikte, o yıllarda farklı çevrelerin “boşuna uğraşıyorsunuz” dediği bir girişimde bulunmuş ve Yapı – Endüstri Merkezi’ni (YEM) kurmuş. Merkez, mi­marlık alanında bilgi toplama ve geliştirme işlevini görüyor.

1970’ten itibaren bu alandaki terimleri üç dilde derlemeye başlamış Hasol. 1974’te ise ilk eseri “Ansiklopedik Mimarlık Sözlü­ğü“nü yayımlamış, 14 bin kelimeyi içeren sözlük bugüne kadar altı baskı yapmış ve 24 bin adet satmış. 1993’te ise 25 yıllık bir ça­lışmanın ürünü olan “İngilizce – Fransızca – ­Türkçe Mimarlık ve Yapı Terimleri Sözlü­ğü”nü yayımlamış Hasol.

 Türkiye’deki 30 bine yakın mimarın 24 bininde bu sözlük var. İşte bu sözlük, Hasol’un “Avrupa’da bu alanda bulunabilecek en iyi sözlük” dediği “İngilizce – Fransızca, Fransızca – İngilizce Mimarlık ve Yapı Terimleri Sözlüğü“ne de kaynaklık etmiş.

Sözlüğün öyküsünü Hasol’dan dinleye­lim:
 
“O tarihlerde UICB’nin başkanıydım. Moniteur Yayınevi’nin başkanıyla Lyon’da karşılaşınca bu çalışmadan bahsettim, ilgi­lendi. Daha sonra bir Paris ziyaretinde ona ‘Mimarlık ve Yapı Terimleri Sözlüğü’nü gösterdim. Böyle bir sözlüğün kendileri için çok gerekli olduğunu söylediler. Eklemeler, düzeltmeler yaptım ve bir yıl sonra kitap ya­yımlandı.”25 bini aşkın mimarlık teriminden olu­şan bu sözlükte bu terimlerin formla, üslup­larla, araç – gereçle, mekanlarla ve günü­müz teknolojisiyle ilgili olanları, şantiye ve büro terminolojisi çerçevesinde yer alıyor. Yani mimarlık alanının tümünde kullanılan aşağı yukarı bütün sözcükler mevcut.

Aslında çeşitli dillerde bu tür sözlüklere rastlamak mümkün. Ama bunların çoğu za­man içinde eskimiş ve yenilenmemiş. Bu­nun sebebini Hasol şöyle açıklıyor:
 
“Bu çok zor bir konu. Bir dile egemen olmakla kal­mayıp, o dilin mimarlık terminolojisine ve teknik terimlerine de vakıf olacaksınız. So­nuca ulaşması uzun zaman alan bir çalışma bu. O sabrı göstermeniz lazım. Yahut ekip çalışması olacak. Çok kârlı bir iş olmadığın­dan da kimse bunu ekip çalışmasına alma­mış. Aslında dünyanın hiçbir yerinde tek başına kimse bu tür bir çalışmaya girişmi­yor.”

Bunu ve diğer iki sözlüğü hazırlarken kendi arşivine başvurmuş Hasol. Bu konu­da dünyada yayımlanmış bütün kitapların kendisinde bulunduğunu söylüyor. O, bu ki­tapları tarayarak hazırlıyor sözlüklerini ve işin ne kadar emek gerektirdiğini şu cüm­leyle açıklıyor:

“Bu sözlükleri yapacağıma başka kitaplar yapsaydım şu anda kitapları­mın sayısı çok daha fazla olurdu.”

Kitabın satışı hakkında ne düşündüğünü sorduğumuzda ise, teknik konularda Fran­sa’nın bir numaralı yayınevi olan Monite­ur’ün kitabın fiyatını 280 franktan 340 fran­ka (8.5 milyon lira) çıkardığını, bunu da ki­tabı çok iyi buldukları için yaptıklarını söy­lüyor: “Satmayacakları kitabı basmazlar za­ten.” Ayrıca şu anda AB bünyesi içinde dil konusuna çok önem verdiklerini, o yüzden bu tür kitaplara ihtiyaç duyduklarını hatır­latıyor.

Bize de Doğan Hasol’a teşekkür etmek düşüyor.