17 Ağustos Kocaeli depreminin yarattığı şokla ilk günlerde, “hiçbir şey eskisi gibi olmayacak!” türünden ümit içeren sloganlar çok işitilir olmuştu. Ancak ana depremi izleyen dörtbuçuk aylık süre, hiçbir şeyin eskisinden farklı olmayacağını ortaya koyan gelişmelerle dolu geçti. Depremin korkunç sorunları ve onu izleyen öteki iç-dış depremlerin insanlara getirdiği yalnızca korku oldu.
Depremde yitirilen 20 bin ve sakat kalan binlerce insan; tümüyle yıkılan ya da hasar gören on binlerce bina, bunların televizyonlardaki tüyler ürpertici görüntüleri, deprem sonrasında gerekli önlemlerin bir türlü alınamaması, kendilerini bilim adamı olarak tanıtan kimi üniversite öğretim üyelerinin tutarsız sözleri toplumun bilinçlenme olanağını, fırsatını yok etti; yalnızca yüreklere korku saldı.
Öte yandan, dini, her türlü emelleri için kullanan dinci çevreler de aklı, bilimi bir yana bırakıp “ilahi ikaz”dan, “Allah’ın gazabı”ndan dem vurarak, “7.4 yetmedi mi” türünden saçma sloganlarla toplumu ürkütme, sindirme yoluyla kendi yanlarına çekmeyi denemişlerdir. Zaten onlara göre bir zamanlar “Dünya bir öküzün boynuzları arasında durur, öküz kafasını salladığında yerküre sallanır”dı. İşte yine bu sallanmanın sonucunda Marmara’dan sonra Atina, Tayvan, Mexico ve Kaliforniya’da olan depremlerle, oraları da “ilahi ikaz” aldı!
Bütün bu tutarsız gelişmelerin sonunda, mantığın yerini “korku”nun alması kaçınılmazdı; öyle de oldu.
12 Kasım Düzce depremi, Marmara depreminden kimi dersler aldığımızı gösterdi. Bu dersler daha çok deprem sonrasına ilişkin konulardaydı: Aramakurtarma çalışmaları, yardım ekipleri ve yardım malzemelerinin bölgeye uluştırılması ve organizasyonda daha sistemli bir yol izlendi.
İnsanlarımız depremin sonuçlarını sadece “hırsız müteaahhit”e, “çalınan malzeme”ye bağlama eğilimindeler. Halbuki inşaat işi bir bütün ve bütün halkalarının sağlam olması gereken bir zincirdir, bu gözardı ediliyor. Çok büyük inşaat hacmine karşın mimarları mühendisleri işsiz olan bir ülkede yapıların estetikten yoksun, çürük ve sağlıksız olmasından daha doğal ne olabilir ki?

• Yürürlükteki kent planlarının, politik ve ekonomik çıkarlardan uzak olarak yalnızca şehircilik ilkeleriyle ve deprem gözlüğüyle yeniden incelenmesi ve gerekiyorsa düzeltilmesi,
• Yapı stoğunun deprem güvenliği açısından gözden geçirilmesi (yerleşme düzeni, arsa zemini, taşıyıcı sistem)
• Düzelebilecek yapıların yeni deprem yönetmeliğine göre irdelenerek, taşıyıcı sistemlerin desteklenmesi ve güçlendirilmesi.
Bu sonuncu işlemin apartmanlarda hiç de kolay ve pratik olmayacağı açıktır. İçlerinde büyük toplulukları barındıran yapılar bu işlemler için daha elverişli oldukları gibi, özellikleri nedeniyle önceliklidirler de: Okullar, öğrenci yurtları, hastaneler, oteller, cezaevleri, stadyumlar, spor salonları, sinemalar, tiyatrolar ve stratejik önemi yüksek olan yapılar bu kapsamda öncelikle ele alınmalıdır.
Bundan sonra göstereceğimiz çabalar daha çok, geleceği kurtarmak adına yapılan çabalardır.